އުމުރުން ބާރަ އަހަރުގެ މައިރާ އަކީކިޔެވުމައް ލޯބި ކުރާ ކުއްޖެކެވެ. ނަމަވެސް، މައިރާގެ ޢާއިލާ އަކީ ފަޤީރު އާއިލާ އެކެވެ. އެކަމަކު މައިރާ އަކީ ކެތްތެރި އަޚުލާޤު ރަނގަޅު ކުއްޖެކެވެ. މައިރާގެ ކުލާސް ކުދިންނަކީ މައިރާއާ ދޭތެރޭ ވަރަށް ހަސަދަވެރިވާ ކުދިބަޔެކެވެ. މައިރާ އައް ޖެއްސުން ނުކުރާ އެންމެ ދުވަހެއްވެސް ނުދާނެއެވެ. އެއީ މައިރާ ކިޔެވުމައް އެހެން ކުދިންނައް ވުރެއް މޮޅު ވީމައެވެ. މައިރާ ގެންގުޅޭ ފަންސުރު ބިންދާ ހަދައެވެ. ލިޔެލިޔެ ހުއްޓާ ގަލަން ޖަހައިގަނެއެވެ. މިތަން […]
މި ވާހަކަ އަކީ ހަޤީޤީ ހާދިސާ އަށް ބިނާ ކޮށްފައިވާ ވާހަކައެކެވެ . މި ވާހަކައިން ކޮންމެ ވެސް އިބުރަތެއް ހާސިލް ވާނެ ކަމަ ހީކުރަމެވެ . ލޮބުވެތި އެސްފިޔަ ކިޔުން ތެރިންނަށް … މި ވާހަކައިން ކޮންމެ ވެސް އިބުރަތެއް ހާސިލް ކުރުން އެދެމެވެ . ދިރިއުޅުމުގެ މައިދާނަކީ ވަރަށް ވެސް އެހެން ކަހަލަ އެއްޗެކެވެ . ބައެއް ފަހަރު އުފާވެރި ކަމާ ހިތާމައިގައި އުޅެން ޖެހެއެވެ . ރޭދުވާ ތަކުރާރު ވެދެއެވެ . އިރު […]
މާފުން ކަނޑުގެ ތެރެއިން ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް އުފެދިގެން އައިރު އަހަރެން އޮތީ އެެއިން ރަށެއްގެ މެދުގައެވެ. ހައިރާންން ކުރުވަނިވި ކަންތައްތަކުން ފުރިފައިވާ މިދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވާލެވުނުއިރު އަހަރެންނަކީ ވަރަށް ތަފާތު ތަނެކެވެ. އަހަރެންގެ ގައިގާ ވަށައިގެން ހިތް އުފާކޮށްދޭނެ ދިރުމެއް އެއިރަކު ނުވެއެވެ. އަހަރެންގެ އަނގައިގެ ފެންގަނޑުގައި ފުމެއުޅޭނެ މަހެއްނެތެވެ. ލަވަކިޔައިދޭނެ ރީތި ދޫނިތަކެއް، ހާލިހަދާލާނެ ގަހެއްނެތެވެ. އަހަރެންނަށް ލިބިފައިވީހާވެސް ނިޢުމަތަކީ ގަނޑުފެންކޮޅެއްހާ ފިނި ފެންގަނޑެވެ. އަހަރެން އެގޮތުގައި މާގިނަ ޒަމާންތަކެއް ހޭދަކުރާކަށް ނުޖެހުނެވެ. ޗަކަވެލި ބިމުގައި، […]
ބޭބެއިންނާ ދައްތައިންނަށް ވެދުން ސަލާމް އަށް ފަހު ލިޔަމެއެވެ . މި ލިޔުން ކޮޅު މި ލިޔަނީ ހުދު އަޅުގަނޑަ ފެނިފައި ހުރި ބައެއް ކަންތައްތުގެ މައްޗައް ބިނާ ކުރެވިގެންނެއެވެ . މި ލިޔުން ކޮޅުގައިވާ ތައްތައް ކޮޅު ބަޔަކަށް ނުވަތަ މީހަކަށް ނިސްބަތް ވާނަމަ އެކަމަށް މާފަށް އެދެމެވެ . ނަމަވެސް މި ލިޔުން މި ލިޔަނީ މި މުޖުތަމައުގައި ހުންނަ ނޭދެވޭ ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ . އެކަންކަމަށް އަޅުގަނޑު ވަރަށް ވެސް ދެރަ ވަމެވެ […]
ބޭބެ އެވެ . އަހަންނަށް މާފް ކުރާށެވެ . މިޔަދު ބޭބެ ގެ ނަން ވަނީ ދުވަހަކުން ދުވެހެއް ފަޑުވަމުންނެވެ . ބޭބެ ތި ކޮށްދިން ކަންތައްތަކަށް ވަރަށް ވެސް ބޮޑަށް ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ . 3 ނޮވެމްބަރ 1988 ވަނަ ވީ ( ބުރާސްފަތި ) ދުވަހު ރާއްޖެ ހިފަން އައި ބާޤީން އާ ދެކޮޅަށް ބޭބެ ހަމަލާ ދިނުމަށް ޓަކައި ވަރަށް ވެސް ޝުކުރު ދަންނަމެވެ . މިޔަދު އެ ވާހަކަ ކިޔާދިނުމުން ވެސް ސިފަ ވަނީ ދާދި އިހަކަށް ދުވަހު ހިގާ ދިޔައެއް ކަމެއް ގޮތުގައެވެ . އޭރު އަޅުގަނޑު މި ދުނިޔެ […]
ކޮންމެ ދުވަހަކީ އާ ދުވަހެކެވެ . އާ ފެށުމަކެވެ . އާ ގޮތް ތަކެއް އަދި އާ ބަސްތަކެއް އުފެދިގެން ދާނެއެވެ . އެ ދުވަހަކަށް އިރު އަރާނީ މޫނު މައްޗައް އުފާވެރި ކަމުގެ ކުލަ ދައްކުވައިދެމުންނެވެ . ބައެއް މީހުން އެ ފެށުން ވެގެން ދާނީ ހިތްދަތި ކަމާ ނާމާން ކަންމަތީގައެވެ . މޫނު މަތިން އެއްވެސް އުފާވެރި ކަމެއް ފެނިގެންނެއް ނުދާނެއެވެ . އަނެއް ބައި މީހުން އުފާވެރި ކަމުގައެވެ . އަހަންނަށް ނޫނީ […]
ލޮބުވެތި އެކުވެރިން . އަދި މި ޑައިރީ ކިޔާ މީހުން . މި ޑައިރީ އަކީ އަސްލު ހަޤީޤީ ވާހަކަ އަކަށް ބިނާ ކުރެވިފައިވާ ޑައިރީއެވެ . މި ޑައިރީން ފިލާވަޅެއް ނެގުން އެއީ އަހަރެންގެ އުއްމީދެކެވެ . އަދި ކޮންމެ ވެސް އެއް ދުވަހަކުން މި ޑައިރީ އެސްފިޔަ އަށް އަޕްލޯޑު ކުރާނެ ވާހަކަ ދަންނަވާލަމެވެ . މީގެ 21 އަހަރު ކުރިން . އަހަރެންނަކީ ކުޑަ ކުއްޖަކީމެއެވެ . އަހަރެންނަށް ވަރަށް ވެސް ލޯބި […]
އަހަރުމެން ގެ ތެރޭގައި އެކި ފާޑު ފާޑު މީހުން އުޅެމުން ދެއެވެ . އަދި އެކި ކަން ކަން ކުރަމުން ކުރާ މީހުން ގެންދެއެވެ . ފަންޑިތަ ހަދާމީހުން ވެސް އުޅެމުން ދެއެވެ . އެމީހުން އެކަން ކުރަމުން ގެންދަނީ ދެމަފިރިން ދޭތެރެ ޖެއްސުމާއި އަދި އެ ނޫން ވެސް ކަންކަން ކުރުމަށެވެ . އާދެ ! ޖިންނީ ނަކީ އަހަރުމެން ގެ ތެރޭގައި އުޅޭ އެއްޗެކެވެ . އަދި އިންސާނުންގެ ސިފާގައި އެ އެއްޗިހި ފެނިގެން […]
“ބޭން!” ރަށުގެ ގޮނޑުދޮށުގައި އަލިދީދީ އިނީ މާޔޫސް ކަންމަތީގައެވެ. އިރު އޮއްސެމުން ގޮސް ކަނޑުގެ ތެރެޔަށް ގެނބިގެން ދިޔަކަހަލަ އެވެ. އަވަހަށް ތެދުވީ ގެޔަށް ދާށެވެ. ރަނގަޅަށް ނުތެދުވެވިގެން އުޅެނިކޮށް މުންޑޭ ދުވެފައި އައިސް އަލިދީދީ ކުރިމައްޗަށް ވެއްޓިގަތެވެ. “އަލިދީދީ! އަވަސް ކުރޭ! ކަލޭގެ އަމާ…! …ގެންދަނީ…!” އަލިދީދީ ގެޔާ ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ދުވަމުން ދުވަމުން ގޮސް ޖެހިގަތީ ޕޯޗުގީޒު ސިފައިންގެ މީހެއް ގައިގައެވެ. އޭނާ ރުޅިން އެއްޗެކޭ ކިޔައިފައި އަލިދީދީ ބިމަށް ގަޅައިލިއެވެ. ގެއި ދޮރު ހުޅުވާލާފައި ނުކުމެގެން ދިޔައީ އެ ނުބައި ބާޣީންގެ ދެމީހުންނެވެ. އަލިދީދީ ގެއަށް ވަންއިރު ކަމަކު ދާކަށް ނެތެވެ. އޭނާގެ ލެޔާ ވަނީ ކުޅެލާފައެވެ. ރަހުމުކުޑަ ގޮތަކަށް ވަނީ އޭނާގެ މަންމަ އަވަހާރަ ކޮށްލާފައެވެ. ވެލިގަނޑު އޮތީ ލެއިން ތަތްތެޅިފައެވެ. މަންމަ ލައިގެން އޮތް ލިބާސްވެސް ވަނީ ތަންތަނުން ވީދި ލެއިން ފޯވެފައެވެ. ********************************************************** ********************************************************** އައްސުލްތާން އަލްޣާޒީ މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު އަލްއަޢުޡަމް ވަނީ 1573 ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ ދެބެންނާއިއެކު ދިވެހި ޤައުމު ޕޯޗުގީޒުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ސާލާމަތް ކޮށްދީފައެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ކުރިން ޕޯޗުގީޒުން ވަނީ 1558 ގައި ދިވެހި ޤައުމަށް އަރައި ސުލްތާން އަލީ 6 ޤަތުލްކޮށް ރާއްޖެ އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ދަށަށް ގެނެއްސައެވެ. އެ ނުލަފާ ބާޣީންގެ ވެރިޔާ އަނދިރި އަނދިރިންގެ އަތްދަށުގައެވެ. އަދި ކިއެއްތޯ، އިސްލާމް ދީން ދޫކޮށް ނަސާރާ ދީން ގަބޫލުކުރި އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހި ދަރިއަކީ ސުލްތާން ހަސަން 9، ހިމެނެއެވެ. އެއީ ވަރަށްވެސް އަނދިރި ދުވަސްތަކެކެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ލެއިން ރަތްކޮށްލި ދުވަސްތަކެވެ. *********************************************************** *********************************************************** އަނދިރި އަނދިރިންގެ ކުރިން ދިވެހި ޤައުމުގައި ރަސްކަން ކުރީ ސުލްތާން އަލީ 6 އެވެ. އޭނާ ޤަތުލް ކޮށްލީ 1558 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އަހަރަކީ 1570 ވަނަ އަހަރެވެ. އަލިދީދީ ވަނީ އޭނާގެ މަންމަ ވަޅުލުމަށްފަހު އޭނާގެ ހުރި ހަމައެކަނި އަންހެން ކޮއްކޮ ގޮވައިގެން އެހެން ރަށަކަށް ދިޔުމަށް ތައްޔާރު ވެފައެވެ. އޭނާގެ އެކުވެރިޔާ މުންޑޭ ބުނާ ގޮތުގައި އެރަށަކީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތް ނުފޯރާ ހިސާބުގައިވާ ރަށެކެވެ. ނަމަވެސް އެރަށަށް ދިޔުން އެއީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާނެ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. […]