އޮއްސެމުން ދިޔަ އިރުގެ ރަންދޯދިތައް މާލޭގެ އުސް އިމާރާތްތަކުގެ ބިއްލޫރިގަނޑުތަކަށް އެޅި، މުޅި މާހައުލަށް ވެރިވެފައިވަނީ ރަން ރީނދޫ ކުލައެކެވެ. މަގުމަތީގައި ސައިކަލުތަކާއި ކާރުތަކުގެ އަޑު ގަދަވެ، މީހުންތައް އަވަދިނެތި ދެކޮޅަށް ހިނގަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ޤައުމީ ކުތުބުޚާނާގެ ތެރޭގައި އޮތީ މުޅިން ތަފާތު ދުނިޔެއެކެވެ. ބޭރުގެ ހަލަބޮލިކަމާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ އެ ހިމޭން މާހައުލުގައި ހިފާލާފައިވަނީ އޭސީގެ ފިނިކަމާއި، ޒަމާންވީ ބާ ފޮތްތަކުގެ ޚާއްޞަ މީރުވަހެވެ.
މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި، ކުރެހުންތަކާއި ނޯޓުފޮތްތަކެއްގެ މެދުގައި އިނީ އުމުރުން 25 އަހަރު ޒައިދަކީ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު އާކިޓެކްޗަރަލް ފަރމެއްގައި މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ، އުއްމީދީ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާގެ ހިތް އަބަދުވެސް ދަމައިގަންނަނީ ދިވެހިންގެ އިހުގެ ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ފަންނަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ހިރިގަލުގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ކާށިދޫ، އުތީމު އަދި މާލޭގެ ހުކުރު މިސްކިތް ފަދަ ޤަދީމީ ތަންތަނުގެ ފަރުމާއަށެވެ. އޮފީހުން އޭނާއާ ޙަވާލުކުރި އައު މަޝްރޫޢަކީ ދިވެހި ސަގާފީ ވައްޓަފާޅި އެކުލެވޭ ޒަމާނީ އިސްލާމީ މަރުކަޒެއް ފަރުމާކުރުން ކަމަށްވާތީ، ޒައިދު އިނީ އެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ތާރީޚީ މަޢުލޫމާތު އެއްކުރުމުގައި ފުންކޮށް ގެއްލިފައެވެ.
ފަންސޫރުން ގަނޑެއްގައި ރޮނގެއް ދަމާލި ވަގުތު، ކުތުބުޚާނާގެ ހިމޭންކަން ފޫއަޅުވާލީ ބަރު ފޮތްތަކެއް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓި ޖެހުނު ބާރު އަޑުންނެވެ.
“އައްދޭ!” މަޑުމައިތިރި، ނަމަވެސް ކަންބޮޑުވުން އެކުލެވޭ އަންހެން އަޑެއް އިވުނެވެ.
ޒައިދު ސިއްސައިގެން ގޮސް އިސްއުފުލައި ބަލައިލިއެވެ. ތާރީޚީ ބައިގެ އެންމެ އުސް ހަރުގަނޑު ކައިރީގައި، ކަޅުކުލައިގެ ސާދާ އަބާޔާއަކާއި މަޑު ފެހިކުލައިގެ ޝޯލެއް އަޅައިގެން ހުރި ޒުވާން އަންހެންކުއްޖަކު އިނީ ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިފައިވާ ބޮޑެތި ފޮތްތައް ނަގަން އަވަސްވެގަނެފައެވެ. ކުތުބުޚާނާގައި ތިބި އެހެން މީހުންގެ ނަޒަރު އެދިމާއަށް ހުއްޓުމުން، އެ ކުއްޖާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އިންތިހާއަށް ލަދުވެތިވެފައިވާ ކަމުގެ ކުލަވަރެވެ.
ޒައިދު އެއްވެސް ވިސްނުމަކާ ނުލައި، އަވަސް އަވަހަށް ތެދުވެގެން އެދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަދި ބިންމަތީގައި އޮތް ބޯ ދެ ފޮތް ނަގައި، އޭގައި ހުރި ކުނިތައް ފޮޅާލުމަށްފަހު އެ ކުއްޖާއާ ދިމާއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ.
“މި އޮތީ… އެއްވެސް ތަނަކަށް ތަދުވިތަ؟” ޒައިދު ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު އަހައިލިއެވެ.
އެ އަންހެންކުއްޖާ އިސްއުފުލައި ޒައިދާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ ވަގުތު ދެމީހުންގެ ހަތަރުކަޅި ހަމަވެގެން ދިޔައެވެ. ޒައިދުގެ މޭގައި އާދަޔާޚިލާފު ވިންދެއް ޖަހައިލި ކަހަލައެވެ. އެ މޫނުމަތީގައި ވަނީ އެއްވެސް މޭކަޕަކާ ނުލައި ފެންނަ ޠަބީޢީ ސާދާކަމާއި، ބަޔާންކުރަން ދަތި މައުސޫމުކަމެކެވެ. ކަޅުކަންގަދަ ބޮޑު ދެލޮލުގައި ވަނީ ވިސްނުންތެރި އަދި ތޫނުފިލި ބެލުމެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ބެލުމުގައި އެއްވެސް ކިބުރުވެރިކަމެއް ނެތެވެ؛ ފެންނަނީ ހަމައެކަނި އަދަބުވެރިކަމެވެ.
އެ ކުއްޖާ ވަގުތުން އިސްދަށަށް ޖަހައިލިއެވެ. “ޝުކުރިއްޔާ… އެއްވެސް ތަނަކަށް އަނިޔާއެއް ނުވޭ. އަސްލު އަތް ނުފޯރާ ހިސާބު މަތީ ބައެއްގައި އިން ފޮތެއް ދަމައިގަންނަން އުޅެނިކޮށް، ކައިރީގައި ހުރި އެހެން ފޮތްތަކާއެކު ވެއްޓުނީ.” އޭނާގެ އަޑުގައި ވަނީ މަޑުމައިތިރިކަމެވެ.
“ކޮން ފޮތެއް ނަގަންތޯ އުޅުނީ؟ އަޅުގަނޑު އެހީވެދީފާނަން،” ޒައިދު ހިނިތުންވެލަމުން، އިޙްތިރާމާއެކު އެހިއެވެ.
އެ ކުއްޖާ މަތީ ހަރުގަނޑުގެ ކަނަކަށް އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. “އެންމެ މަތީގައި އެއޮތް ‘ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާސާރީ މިސްކިތްތަކުގެ ތާރީޚު’ އެ ފޮތް.”
ޒައިދު ފަސޭހަކަމާއެކު އަތްދިއްކޮށް، އެ ބޯ ފޮތް ނަގައި އޭނާއަށް ދިނެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. “ވަރަށް މޮޅު ފޮތެއް ތީ. އަޅުގަނޑުވެސް މިއަދު މި އައީ ހަމަ އެ މައުޟޫޢަށް ދިރާސާއެއް ކުރަން.”
އެ އަންހެންކުއްޖާގެ ލޮލުން ޝައުޤުވެރިކަމުގެ ކުލަވަރެއް ފެނިގެން ދިޔައެވެ. “އެހެންތޯ؟ އަޅުގަނޑަކީ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގައި ދިވެހި ތާރީޚުގެ ދާއިރާއިން މާސްޓަރސް ހަދަމުންދާ ދަރިވަރެއް. ތީސިސް ލިޔަނީ ދިވެހިންގެ އިހުގެ އިސްލާމީ ބިނާތަކާ ގުޅޭގޮތުން. އަޅުގަނޑުގެ ނަމަކީ ޔާސްމީން.”
“އަޅުގަނޑަކީ ޒައިދު. އާކިޓެކްޓެއް. އަޅުގަނޑު މިހާރު މި މަސައްކަތްކުރަނީ ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ސިފަތައް އެކުލެވޭ އައު ޢިމާރާތެއް ޑިޒައިން ކުރުމަށް،” ޒައިދު ތަޢާރަފުވެލިއެވެ.
އެ ދުވަހު ކުތުބުޚާނާގެ އެ ހިމޭން މާހައުލުގައި، ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ދެކެވުނީ ވަރަށް ކުރު، ނަމަވެސް އިލްމީ އަދި އަދަބުވެރި ވާހަކަކޮޅެކެވެ. ޔާސްމީންގެ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ހުންނަ މަޑުމައިތިރިކަމާއި، ތާރީޚަށް އޮތް ލޯތްބާއި، ދީނީ ރިވެތި އަޚްލާޤު ފެނިފައި ޒައިދުގެ ހިތުގައި އޭނާއާމެދު އުފެދުނީ ޚާއްޞަ ޤަދަރެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް އަންހެންކުއްޖަކާ މެދު ނުވިސްނޭ މިންވަރަށް، އެ ކުރު ބައްދަލުވުމުން ޒައިދުގެ ހިތް ދަމައިގަތެވެ.
ފޮތްތައް ހިފައިގެން ޔާސްމީން ކުތުބުޚާނާއިން ނިކުމެގެން ދިޔައިރު، ޒައިދަށް ހުރެވުނީ ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އެ ހިނިތުންވުމާއި، އެ ސާދާކަން އޭނާގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުންމިނުގައި ބިންވަޅު ނެގިއްޖެއެވެ.
އިރުއޮއްސި މަޣުރިބު ނަމާދުގެ ބަންގީގެ އަޑު މާލޭގެ ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގެން ދިޔައިރު، މިސްކިތާ ދިމާއަށް ހިނގައިގަތް ޒައިދުގެ ހިތުގައި އެނބުރެމުން ދިޔައީ އެންމެ ސުވާލެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އިއްތިފާޤަކުން ދިމާވި ދިމާވުމެއް ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އޭނާގެ ޙަޔާތުގެ އައު ބާބެއްގެ ފެށުން ހެއްޔެވެ؟
(ނުނިމޭ – އެޕިސޯޑް 2 އަށް އިންތިޒާރުކުރައްވާ)
Other Articles
އާރާ 4
ހައްލަކީ ކޮބާ؟- 4
